Japonia Ogień
Odpalamy przygodę

Dziś zaczyna się nasza japońska przygoda. Po długiej podróży lądujemy w Kochi, odbieramy bagaże i spokojnie ruszamy do miasta. Pierwszy przejazd, pierwsze widoki za oknem i pierwsze momenty, kiedy zaczynamy naprawdę czuć, że jesteśmy w Japonii. Z lotniska pojedziemy autobusem lotniskowym do Kita Hariyamabashi, a stamtąd czeka nas już tylko krótki, około sześciominutowy spacer do naszego hotelu.

Po drodze możemy zrobić to, co w Japonii robi się niemal odruchowo — zajrzeć do Family Mart, naszego pierwszego japońskiego konbini. Kawa, coś małego do jedzenia, pierwsze przekąski i to charakterystyczne uczucie, że nawet tak zwyczajny przystanek staje się początkiem podróży. Bo japońskie konbini to przecież osobny świat i bardzo szybko przekonamy się, dlaczego Japończycy tak je kochają.

Po zameldowaniu i chwili na złapanie oddechu ruszamy na nasz pierwszy wspólny wieczór w Kochi. A zaczynamy naprawdę po japońsku — od Hirome Market. To miejsce pełne gwaru, zapachów, lokalnego jedzenia i mieszkańców Kochi spotykających się przy wspólnych stołach. Pierwsza kolacja, pierwsze smaki Shikoku i pierwsze zanurzenie się w atmosferze miasta.

Tego wieczoru trafiamy również na wyjątkowy moment. W Kochi odbywa się Miejski Festiwal Urodzinowy Ryōmy, organizowany z okazji urodzin jednej z najważniejszych postaci w historii regionu. Główne wydarzenia rozgrywają się w Tōyō Denka Central Park, zaledwie kilka minut spacerem od naszego hotelu. Zajrzymy tam, żeby zobaczyć Kochi od środka — mieszkańców, lokalną energię, wydarzenia związane z Ryōma Cup i wieczór, w którym miasto naprawdę żyje.

A kiedy emocje pierwszego dnia powoli opadną, wrócimy do hotelu na idealne zakończenie naszego pierwszego wieczoru w Japonii — gorący onsen. Zanurzymy się w wodzie, odpoczniemy po podróży i damy sobie chwilę na to, żeby pomyśleć: tak, naprawdę tu jesteśmy. Japonia właśnie się zaczęła.

W Kochi spędzamy dwie noce w wygodnym hotelu położonym w samym centrum miasta. Każdy poranek zaczniemy od śniadania, a po intensywnych dniach będziemy mogły korzystać z hotelowego onsenu – idealnego miejsca na regenerację i chwilę odpoczynku przed kolejnymi przygodami na Shikoku.

Po śniadaniu ruszamy na pierwszy pełny dzień odkrywania Kochi. Dzisiaj poruszamy się na nogach i lokalnym autobusem, dzięki czemu możemy poczuć miasto trochę bardziej po japońsku – bez pośpiechu, zaglądając tam, gdzie toczy się codzienne życie mieszkańców.

Nasz poranek zaczynamy na Niedzielnym Targu Tosa, jednym z najbardziej autentycznych miejsc w Kochi. Targ ma ponad 300-letnią historię i odbywa się tutaj od 1690 roku. W każdą niedzielę wzdłuż kilometrowej ulicy Ōtesuji rozstawia się około 250 straganów. Świeże warzywa i owoce, lokalne produkty przygotowywane na miejscu, dango, onigiri, ryżowe przekąski i najróżniejsze rzeczy codziennego użytku – to prawdziwy kawałek lokalnego życia. Będziemy mieć czas, żeby spokojnie pospacerować między straganami, coś spróbować i kupić sobie lokalne smakołyki na późniejszy lunch.

Następnie z Harimayabashi wsiadamy do turystycznego MY-YU BUS, którym bez żadnych przesiadek pojedziemy w kierunku wzgórz otaczających Kochi. Naszym pierwszym przystankiem będzie Chikurinji – jedna z najważniejszych świątyń regionu i 31. świątynia na słynnym szlaku pielgrzymkowym Shikoku Henro.

15 listopada w Japonii przypada również tradycyjny czas Shichi-Go-San, kiedy rodziny odwiedzają świątynie z dziećmi, celebrując ważne momenty ich życia. Ponieważ trafiamy tutaj właśnie w niedzielę, jest szansa, że zobaczymy rodziny uczestniczące w tej pięknej japońskiej tradycji i poczujemy świątynię nie tylko jako miejsce historyczne, ale również żyjące codziennym życiem.

Z Chikurinji ruszamy pieszo bezpieczną trasą do Makino Botanical Garden. To piękny ogród botaniczny poświęcony roślinom i dziedzictwu doktora Tomitarō Makino, jednego z najwybitniejszych japońskich botaników. Po intensywnym poranku będzie to zupełnie inna odsłona Kochi – więcej zieleni, przestrzeni i spokojnego spaceru. Tutaj również zrobimy sobie przerwę na nasz lunch kupiony wcześniej na targu.

Po dniu wśród świątyń i zieleni wracamy autobusem do centrum Kochi. I trafiamy tam w wyjątkowym momencie, ponieważ 15 listopada to właściwe urodziny Sakamoto Ryōmy. Miasto nadal świętuje, a w Tōyō Denka Central Park odbywa się druga część Miejskiego Festiwalu Urodzinowego Ryōmy. Będą występy Yosakoi, tańce, koncerty i lokalna energia miasta. Najpierw zjemy gdzieś wspólną kolację, a później zobaczymy, co akurat dzieje się na festiwalu. Nie trzymamy się tutaj sztywnego scenariusza – sprawdzimy, na co pozwoli nam rytm dnia. Jeśli zdążymy, możemy zobaczyć również pochód z lampionami, a następnie ceremonię urodzinową Ryōmy. To będzie dzień pełen kontrastów. Lokalny targ, świątynia pielgrzymów, japońska tradycja, ogród botaniczny i wieczorne świętowanie w centrum miasta. Kochi pokaże nam się dzisiaj z wielu stron – spokojnej, duchowej, zielonej, codziennej i pełnej energii.

Drugą noc spędzamy w naszym wygodnym hotelu w centrum Kochi. Rano czeka na nas śniadanie, a wieczorem – jeśli tylko będziemy miały jeszcze ochotę na chwilę regeneracji – możemy ponownie skorzystać z hotelowego onsenu i zakończyć dzień w gorącej wodzie, zanim następnego ranka ruszymy dalej, w głąb Shikoku.

Przed nami pierwszy prawdziwy dzień w drodze przez Shikoku i pierwszy dzień z naszym autem. Rano odbieramy samochód, podjeżdżamy po Was do hotelu i ruszamy w trasę. Dziś zaczniemy zostawiać za sobą miejskie Kochi i krok po kroku wjeżdżać w coraz bardziej tradycyjną, spokojną i górską Japonię. To będzie dzień pełen małych odkryć – od dawnego rzemiosła i lokalnych smaków, przez stare uliczki Sakawy, aż po dolinę jednej z najpiękniejszych rzek Shikoku.

Naszym pierwszym spotkaniem z żywą tradycją będzie wizyta w Inoue Tesuki Kobo – autentycznej, rodzinnej pracowni związanej z ręcznie czerpanym papierem Tosa Washi. To miejsce prowadzone przez tę samą rodzinę już od czterech pokoleń, której historia sięga czasów Meiji. Tosa Washi powstaje tradycyjnymi metodami z naturalnych włókien i czystej wody, a jego historia liczy ponad tysiąc lat. Nie będą to klasyczne warsztaty, ale raczej krótkie, kameralne spotkanie z japońskim rzemiosłem i światem dawnej Japonii, który wciąż tutaj żyje.

Później zatrzymamy się na lunch w Muranoeki Hidaka – lokalnym miejscu łączącym market z regionalnymi produktami i punktami gastronomicznymi. Zobaczymy, czym żyje ta część Japonii, zajrzymy między lokalne produkty i każda wybierze to, na co będzie miała ochotę. Hidaka słynie między innymi ze świeżych, lokalnych pomidorów, więc będziemy wypatrywać smaków, których nie znajdziemy w zwykłym supermarkecie.

Po lunchu ruszamy do Sakawy. Tutaj czeka na nas historyczna dzielnica Uemachi – stare miasteczko zamkowe, w którym zachowały się domy kupieckie, białe ściany, dawne magazyny i budynki pamiętające czasy Edo i Meiji. Przez Sakawę prowadzi również Sakagura no Michi – Droga Browarów Sake. To nie jest miejsce do odhaczania kolejnych atrakcji. Tutaj po prostu chcemy się trochę powłóczyć, zajrzeć w boczne uliczki i poczuć atmosferę prowincjonalnej Japonii.

Koniecznie zatrzymamy się również w Seigen-ji i jego ogrodzie. To będzie nasza chwila ciszy i spokoju pośród starej Sakawy – bardziej subtelna, spokojna odsłona Japonii, która często zostaje w pamięci równie mocno jak największe atrakcje.

Jeśli czas i rytm dnia nam na to pozwolą, zajrzymy również do Makino Park, żeby poszukać pierwszych pięknych kolorów momiji. To jednak nasz bonus – nie chcemy gonić programu. Jeśli dzień będzie układał się spokojnie, pójdziemy na dodatkowy spacer. Jeśli nie, bez żalu ruszymy dalej.

Z Sakawy kierujemy się w stronę Ochi i doliny rzeki Niyodo. Po drodze zatrzymamy się przy Aso Chinkabashi – tradycyjnym moście niezatapialnym. Niska konstrukcja bez barierek została zaprojektowana tak, aby podczas wysokiej wody rzeka mogła ją przykryć, zamiast niszczyć. Nad przejrzystą wodą, w otoczeniu gór i małej wiejskiej osady, będzie to kolejny mały przystanek pokazujący, jak bardzo życie w tej części Japonii jest związane z naturą.

Potem ruszamy już coraz głębiej w góry. Zostawiamy za sobą miasteczka i historyczne uliczki, a krajobraz zaczyna się zmieniać. Coraz więcej zieleni, rzeka, doliny i górskie drogi prowadzą nas do miejsca, które przez najbliższe dwa dni będzie naszym małym domem.

Przed nami dwie noce w kameralnym, rodzinnym pensjonacie położonym wśród gór, blisko rzeki Kamiyakawa, jednego z dopływów systemu rzeki Niyodo. To miejsce stworzone po to, żeby zwolnić i na chwilę odciąć się od miejskiego rytmu. Wieczorem czeka na nas wspólna kolacja, a rano śniadania przygotowane w naszym pensjonacie.

Po całym dniu możemy jeszcze wybrać się do pobliskiego, lokalnego onsenu, położonego zaledwie około 700 metrów od naszego noclegu. W zależności od temperatury przejdziemy się tam pieszo albo podjedziemy autem. Gorąca kąpiel wśród gór będzie idealnym zakończeniem naszego pierwszego dnia naprawdę głęboko w naturze Shikoku.

Przed nami pierwszy pełny dzień wśród gór i niezwykłej przyrody regionu Niyodo. Po śniadaniu w naszym guesthousie, o godzinie 9:00 ruszamy w drogę. Dziś będzie mniej przemieszczania się, a więcej prawdziwego bycia tutaj — wśród gór, rzek, lokalnych smaków i miejsc, które najlepiej pokazują, dlaczego Shikoku jest tak wyjątkowe.

Poranek zaczniemy od Nikobuchi (にこ淵) — jednego z najbardziej niezwykłych miejsc związanych z legendarnym kolorem Niyodo Blue. Ukryty wśród gór wodospad wpada tutaj do niewielkiego basenu, którego woda potrafi przybierać niesamowity, intensywnie niebieskozielony kolor. Zejdziemy w stronę wodospadu, pospacerujemy, zrobimy zdjęcia i po prostu nacieszymy się tym miejscem. W połowie listopada otaczający las powinien dodatkowo stworzyć piękną, jesienną oprawę.

Potem zatrzymamy się w Michi-no-Eki 633美の里 — lokalnym miejscu, które jest czymś znacznie więcej niż zwykłym punktem postoju. Zajrzymy do sklepu z regionalnymi produktami, wypijemy kawę i zrobimy zakupy na nasz późniejszy lunch nad rzeką. Nie układamy wcześniej żadnego menu — zobaczymy, co tego dnia przywieźli lokalni producenci, i z tego stworzymy spontaniczny japoński piknik. Będziemy wypatrywać lokalnych warzyw i owoców, bento, sushi, tofu, produktów z yuzu, słodyczy oraz wszystkiego, co smakuje tutaj najlepiej. Połowa listopada to pełnia japońskiej jesieni, więc może trafią się kaki, cytrusy, bataty, dynia, grzyby i inne sezonowe cuda. Zajrzymy też do punktu związanego z lokalną plantacją truskawek — świeże truskawki o tej porze traktujemy jako bonus, ale kto wie, może znajdziemy tam jakieś truskawkowe pyszności.

Po drodze zatrzymamy się również w małej górskiej piekarni Pan-ya Musubigi. Takie miejsca są właśnie esencją podróżowania po Shikoku — niewielki lokalny biznes, zapach świeżego pieczywa i kilka rzeczy, których nie znajdzie się w dużym mieście. Kupimy coś na drogę i ruszymy dalej.

A potem czas na jedno z najbardziej wyjątkowych doświadczeń tego dnia — prywatną saunę nad rzeką z ekipą Niyodo Adventure. Czeka nas około 2–3 godziny tylko dla nas: sauna namiotowa, góry, czysta rzeka, szum wody i natura dookoła. Zabieramy ze sobą nasz wcześniej skompletowany lokalny lunch i po prostu zwalniamy. To będzie moment, żeby nie tylko oglądać Niyodo, ale naprawdę pobyć w jego krajobrazie. Po saunie zobaczymy, jak potoczy się dzień. Jeśli będziemy miały ochotę i czas, możemy zjechać do miasteczka, pospacerować po okolicy, znaleźć kawę i coś słodkiego albo po prostu jeszcze trochę pokręcić się po tej części Shikoku.

Wieczorem wracamy do naszego guesthouse'u, gdzie czeka nas wspólna kolacja i ostatni wieczór wśród gór regionu Niyodo. To nasz drugi i zarazem ostatni wieczór w tym wyjątkowym miejscu — następnego ranka żegnamy rzekę, góry i tę spokojną część Kochi, żeby ruszyć dalej, ku zupełnie nowej odsłonie Shikoku.

Po śniadaniu żegnamy region Niyodo i ruszamy dalej — jeszcze głębiej w górskie Shikoku. Przed nami około 85 kilometrów, ale jak już wiemy, na tej wyprawie kilometry są tylko dodatkiem. Najważniejsze jest to, co dzieje się po drodze. Dziś stopniowo będziemy zostawiać za sobą doliny Niyodo i wjeżdżać coraz wyżej, w stronę Yusuhary — niewielkiego górskiego miasteczka nazywanego „miastem ponad chmurami”.

Pierwszym przystankiem będzie Nakatsu Gorge (中津渓谷) — jeden z najpiękniejszych górskich wąwozów regionu. To kolejna odsłona niezwykłego świata Niyodo Blue: krystalicznie czysta, niebiesko-zielona woda, ogromne skały, górska rzeka i las otaczający całą dolinę. Przez wąwóz prowadzi około 2,3-kilometrowa trasa spacerowa, biegnąca wzdłuż rzeki, przez małe mostki i między potężnymi formacjami skalnymi. Po drodze można spotkać również kamienne figury Siedmiu Bogów Szczęścia. Nie robimy tutaj jednak wielkiego trekkingu — przejdziemy tyle, ile będzie miało sens, żeby poczuć miejsce i naprawdę wejść w krajobraz wąwozu. Połowa listopada powinna być tutaj szczególnie piękna, gdy jesienne kolory spotykają się z intensywnym błękitem wody.

Po drodze wypatrywać będziemy również małych, nieoczywistych odkryć. W okolicach Ochide znajduje się charakterystyczne miejsce nad rzeką, związane z kolorowymi koinobori — karpiami symbolizującymi siłę i pomyślność. Sama instalacja ma charakter sezonowy, więc nie zakładamy, że w listopadzie na pewno ją zobaczymy. Jeśli karpie będą jeszcze rozwieszone — oczywiście zatrzymujemy się. Jeśli nie, zrobimy po prostu krótki przystanek nad rzeką i ruszymy dalej.

Na lunch czeka nas coś zupełnie nieoczywistego. Głęboko w górskiej części Shikoku możemy zatrzymać się w miejscu prowadzonym przez Wietnamczyków, mieszczącym się w starej szkole. Taki przystanek idealnie pasuje do charakteru tej podróży — bo Japonia Ogień to również odkrywanie miejsc, których kompletnie nie spodziewasz się znaleźć pośrodku gór.

Po lunchu zostaje nam już około 25 kilometrów do Yusuhary. I tutaj rozpoczyna się kolejny rozdział naszej podróży. Yusuhara (梼原) to spokojne, górskie miasteczko, w którym tradycyjna kultura regionu, drewno i lokalne rzemiosło spotykają się z niezwykle współczesną architekturą Kengo Kumy. Znajduje się tutaj kilka jego wyjątkowych realizacji, tworzących właściwie własny architektoniczny szlak.

Pierwszego dnia zaczniemy odkrywać Yusuharę i jej niezwykłą architekturę. Ponieważ zostajemy tutaj na dwie noce, nie musimy nigdzie pędzić ani próbować zobaczyć wszystkiego w kilka godzin. To miasteczko jest kompaktowe, wiele miejsc znajduje się blisko siebie, więc spokojnie ułożymy dzień tak, aby zobaczyć jak najwięcej, ale zostawić sobie również przestrzeń na kolejne odkrycia.

Pierwszym ważnym spotkaniem będzie Miyuki Bridge, piękny drewniany, zadaszony most prowadzący do Mishima Shrine. Przechodząc przez niego, trafimy do miejsca związanego z ponadtysiącletnią tradycją Tsunoyama Kagury. To właśnie tutaj zaczniemy lepiej rozumieć kulturowy świat tego górskiego regionu i tradycję, której kolejnego dnia doświadczymy już na żywo.

Potem przeniesiemy się do świata Kengo Kumy. Zaczniemy od Yusuhara-za, drewnianego teatru, od którego właściwie rozpoczęła się niezwykła historia związku tego światowej sławy architekta z Yusuharą. To właśnie zaangażowanie w ratowanie tego budynku sprawiło, że Kuma związał się z miasteczkiem na długie lata, a później wracał tutaj, tworząc kolejne niezwykłe realizacje.

Zobaczymy pierwsze z jego najbardziej charakterystycznych budynków, w których lokalne drewno, światło i krajobraz stają się częścią architektury. Kumo-no-Ue Gallery wygląda niemal jak ogromna drewniana konstrukcja wyrastająca z otaczającego ją lasu, a Yusuhara Town Office pokazuje, że nawet zwykły urząd może być fascynującym przykładem współczesnej japońskiej architektury. To właśnie tutaj najlepiej widać filozofię Kumy — nie kopiować tradycji, ale wykorzystać jej materiały, rytm i sposób myślenia do stworzenia czegoś zupełnie nowego.

Na finał zostawiamy Kumo-no-Ue Library — prawdopodobnie najbardziej spektakularną realizację Kumy w Yusuharze. To nie jest zwykła biblioteka, ale przestrzeń, która bardziej przypomina współczesny drewniany las. Belki krzyżują się nad głowami, światło wpada pomiędzy konstrukcję, a całość tworzy miejsce, w którym naprawdę chce się zostać na dłużej. To również żyjąca przestrzeń mieszkańców — miejsce spotkań, czytania, odpoczynku i codziennego życia.

Po dniu pełnym gór, natury, historii i architektury możemy zakończyć wieczór tak, jak najbardziej lubimy w Japonii — relaksem w gorących źródłach. Dla chętnych będzie możliwość odwiedzenia lokalnego onsenu i zanurzenia się w gorącej wodzie przed powrotem do naszego górskiego domu, lub po kolacji.

Najbliższe dwie noce zatrzymujemy się w Yusuharze, wysoko wśród gór Shikoku, w niezwykłym, rodzinnym gospodarstwie ukrytym w górskiej Japonii — jednym z tych miejsc, których nie rezerwuje się jednym kliknięciem. Żeby tu trafić, trzeba zadzwonić, porozmawiać po japońsku i dogadać pobyt bezpośrednio z gospodarzami. Czeka nas tradycyjny japoński dom otoczony polami, górami i jesiennym krajobrazem, a gospodarze przygotowują posiłki oparte na lokalnych i sezonowych produktach. Mamy tutaj dwie noce ze śniadaniami i kolacjami, a największą atrakcją będą wieczorne posiłki przy tradycyjnym palenisku irori. To będzie prawdziwe spotkanie z wiejskim Shikoku — spokojne, autentyczne i zupełnie inne niż nocleg w hotelu. To będzie zupełnie inna odsłona Japonii — spokojniejsza, chłodniejsza, bardziej górska i jesiennego krajobrazu. Wieczorem zwalniamy, odpoczywamy po drodze i szykujemy się na kolejny dzień, który zaprowadzi nas jeszcze głębiej w lokalne tradycje regionu.

Dzień zaczniemy jeszcze w Yusuharze, gdzie dokończymy nasze spotkanie z niezwykłą architekturą Kengo Kumy. To właśnie tutaj współczesne budynki wyrastają z lokalnego drewna, światła i krajobrazu, tworząc wyjątkowy dialog między tradycją a nowoczesnością. Zajrzymy do najciekawszych realizacji architekta i po raz ostatni pospacerujemy po tym niezwykłym górskim miasteczku, zanim ruszymy dalej.

Następnie pojedziemy do niewielkiej górskiej miejscowości, gdzie czeka nas jedno z najbardziej wyjątkowych doświadczeń całej wyprawy. Tego dnia będziemy uczestniczyć w tradycyjny lokalnym święcie i rytuałach, przekazywanych tutaj z pokolenia na pokolenie od ponad tysiąca lat - MATSURI Tsunoyama Koshiki Kagura.To nie będzie spektakl przygotowany dla turystów. Trafimy w sam środek prawdziwego święta lokalnej społeczności – pełnego muzyki, masek, tańca, rytuałów i mieszkańców, którzy wspólnie tworzą atmosferę tego niezwykłego dnia. Kagura jest fascynującym połączeniem teatru, tańca i religijnego rytuału, a historie zaczerpnięte z japońskich mitów ożywają dzięki kostiumom, muzyce i niezwykłym postaciom. Nie będziemy się spieszyć. Chcę, żebyśmy naprawdę weszły w atmosferę tego miejsca – obserwowały ludzi, słuchały muzyki, oglądały kolejne tańce, robiły zdjęcia i po prostu doświadczały czegoś, czego nie da się zaplanować w klasycznym programie turystycznym. Jeśli pojawi się lokalny poczęstunek lub tradycyjne mochi-maki, tym lepiej – takie momenty są właśnie częścią prawdziwego święta. To będzie dzień spotkania z Japonią bardzo lokalną, górską i autentyczną. Taką, do której nie trafia się przypadkiem.

Wieczorem wrócimy do Yusuhary, gdzie po intensywnym dniu pełnym muzyki, emocji i spotkań czeka nas wspólna kolacja i spokojny relaks. Noc spędzamy ponownie w naszym górskim domu w okolicy Yusuhary, otoczonej naturą i ciszą Shikoku. To już nasza druga noc w tym niezwykłym miejscu – ponownie z kolacją, w rytmie prawdziwie spokojnej, górskiej Japonii.

Dzień zaczniemy od pożegnania z górską Yusuharą i ruszymy w stronę Ehime. Po kilku dniach spędzonych wśród gór, małych miejscowości i miejsc, do których większość turystów w ogóle nie dociera, czeka nas zupełnie inna odsłona Shikoku – Matsuyama. To największe miasto regionu, ale wciąż zachowujące klimat starej Japonii, z charakterystycznymi tramwajami, historycznymi dzielnicami i miejscami, które od wieków są częścią japońskiej kultury.

Naszym pierwszym dużym spotkaniem z Matsuyamą będzie zamek górujący nad miastem. Wjedziemy na wzgórze, aby zobaczyć jeden z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych oryginalnych zamków Japonii oraz panoramę miasta i Morza Wewnętrznego Seto. To będzie zupełnie inny krajobraz niż ten, który towarzyszył nam przez ostatnie dni w górach Shikoku.

Następnie zajrzymy do Ishite-ji – jednej z najważniejszych świątyń na pielgrzymkowym szlaku Shikoku Henro. To jednak nie jest typowa, spokojna i idealnie uporządkowana świątynia. Ishite-ji jest trochę tajemnicza, trochę chaotyczna i pełna niezwykłych zakamarków, posągów, pagód i miejsc, które sprawiają, że można się tutaj poczuć jak w zupełnie innym świecie. Przejdziemy przez imponującą bramę, zajrzymy w głąb kompleksu i odkryjemy jego najbardziej nieoczywistą stronę – w tym ciemny tunel prowadzący przez skałę.

W Matsuyamie oczywiście nie zabraknie również lokalnych smaków. Spróbujemy znaleźć czas na lunch i coś charakterystycznego dla Ehime – świeżą doradę i lokalne taimeshi. Ryby z Morza Wewnętrznego Seto są ważną częścią kuchni tego regionu, więc to idealny moment, żeby spróbować Shikoku również od strony smaków.

Kolejnym przystankiem będzie Dōgo Onsen – jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w całej Matsuyamie i symbol tradycyjnej kultury kąpielowej Japonii. Stary, drewniany budynek z balkonami, wieżyczkami i niezwykłymi detalami wygląda niemal jak scenografia z innego świata. Poszwendamy się po klimatycznej okolicy, zajrzymy w stare uliczki, sklepiki i pasaże Dōgo, chłonąc atmosferę jednej z najbardziej charakterystycznych dzielnic miasta.

Po długiej przerwie w Matsuyamie ruszymy dalej – tym razem w stronę morza. Zostawimy za sobą miasto i pojedziemy na zachodnie wybrzeże Shikoku, gdzie czeka nas zupełnie nowy rozdział podróży.

Wieczorem dotrzemy do naszego niezwykłego noclegu – klimatycznego domu rybaka nad Uwakai. To będzie ogromna zmiana po mieście i górach. Morze, mała lokalna społeczność i życie związane z wodą. Wieczorem czeka nas wykwintna kolacja oparta na lokalnych darach morza Uwakai. Świeże ryby, dopracowane kompozycje i ogromna uważność na produkt sprawiają, że każdy posiłek ma tu swój własny charakter. To pięciodaniowa uczta zwieńczona deserem, a menu za każdym razem układane jest inaczej, zgodnie z tym, co danego dnia przynosi morze. Kolacja staje się naturalnym domknięciem dnia. Jest czas na odpoczynek, rozmowy i spokojne wejście w nadmorski rytm wyprawy. Rano, w yukatach, schodzimy na śniadanie. Pijemy kawę na tarasie, patrząc na wodę tuż pod stopami. Morze kołysze się spokojnie, światło powoli wypełnia zatokę, a dzień zaczyna się miękko, w pełnym kontakcie z nadmorskim krajobrazem.

To będzie jeden z tych dni, podczas których zobaczymy, jak niezwykle różnorodne potrafi być Shikoku. Rano żegnamy nasze rybackie wybrzeże i ruszamy wzdłuż Uwakai – między zatoczkami, małymi portami, wyspami i górami schodzącymi prosto do morza. Zanim jednak zostawimy za sobą ocean, czeka nas jedno z najbardziej wyjątkowych doświadczeń całej wyprawy.

Odwiedzimy miejsce związane z hodowlą słynnych pereł Uwajima. Zobaczymy z bliska świat pereł Akoya i dowiemy się, jak powstaje ten niezwykły naturalny skarb. Ale nie będziemy tylko obserwować – każda z nas wybierze własną muszlę i sama wydobędzie z niej perłę. To właśnie ten moment, w którym nie wiemy jeszcze, co znajdziemy w środku. Każda perła jest inna – może mieć inny kształt, kolor, wielkość i połysk. Poznamy również tajniki oceny jakości pereł, a wydobytą przez siebie perłę będziemy mogły zabrać ze sobą jako niezwykłą pamiątkę z Japonii. Bo jest ogromna różnica między kupieniem pamiątki a możliwością powiedzenia: „Tę perłę sama wyjęłam z muszli na wybrzeżu Uwakai”.

Po tym wyjątkowym doświadczeniu zatrzymamy się na lunch w dobrze znanym mi miejscu nad samym morzem. Będzie czas na jedzenie, plażę, widok na wodę i chwilę prawdziwego odpoczynku, zanim ruszymy dalej. Zajrzymy jeszcze do Uwajimy na kawę i ostatni miejski przerywnik. Jeszcze przez chwilę będziemy w świecie portów, rybaków, pereł i morza. A potem krajobraz zacznie się zmieniać. Skręcamy w góry.

Naszym kolejnym światem będzie Nametoko Gorge – niezwykła dolina ukryta wśród lasów południowej Ehime. Zostawiamy za sobą morze, a zamiast niego pojawiają się górska rzeka, ogromne wygładzone przez wodę skały, mech, las i cisza. To jedna z tych części Shikoku, gdzie natura naprawdę przejmuje kontrolę nad krajobrazem. Do naszego noclegu dotrzemy odpowiednio wcześnie, żeby nie traktować tego miejsca wyłącznie jako hotelu na jedną noc. Chcę, żebyśmy miały czas po prostu pobyć w naturze – pospacerować, usiąść nad rzeką, nacieszyć się ciszą i poczuć, że naprawdę znalazłyśmy się w samym środku górskiej Japonii.

Noc spędzamy w wyjątkowym hotelu położonym w sercu natury, wśród lasów i górskiej doliny. Czeka nas komfortowy pobyt ze śniadaniem i kolacją – idealne zakończenie dnia, który zabierze nas przez kilka zupełnie różnych światów Shikoku. A następnego ranka nie będziemy od razu wskakiwać do samochodu. Najpierw wyjdziemy na spokojny spacer przez Nametoko Gorge, żeby zobaczyć tę niezwykłą dolinę w porannym świetle i naprawdę nacieszyć się miejscem, do którego właśnie przyjechałyśmy.

Rano po śniadaniu w naszym hotelu jeszcze na chwilę zostaniemy w świecie Nametoko. Zanim ruszymy dalej, wybierzemy się na spokojny spacer po wąwozie, wśród lasu, skał i górskiego potoku. To będzie nasze ostatnie spotkanie z tą niezwykle dziką odsłoną Shikoku, zanim krajobraz ponownie zacznie się zmieniać.

Następnie ruszymy w stronę Kubokawy, a coraz większą część dnia będzie nam towarzyszyć Shimanto-gawa – jedna z najbardziej niezwykłych rzek Shikoku. Pojedziemy przez górskie doliny, raz zbliżając się do rzeki, raz obserwując ją z drogi. I właśnie tutaj samochód ponownie stanie się czymś więcej niż środkiem transportu. Jeśli zobaczymy piękne zakole rzeki, mały most, niezwykły widok czy miejsce, które po prostu będzie prosiło się o zatrzymanie – zatrzymamy się.

W Kubokawie odwiedzimy Iwatomoji – 37. świątynię słynnego pielgrzymkowego szlaku Shikoku Henro. To kolejne spotkanie z tradycją, która od wieków prowadzi pielgrzymów przez całą wyspę, ale tym razem zobaczymy jej bardziej spokojną, lokalną i codzienną odsłonę.

Potem na chwilę zwolnimy jeszcze bardziej. Zatrzymamy się w starym japońskim domu, gdzie przy herbacie i czymś słodkim odpoczniemy w tradycyjnych drewnianych wnętrzach. To będzie jedna z tych małych chwil, których nie da się zaplanować jako „wielkiej atrakcji”, a które często najlepiej zostają w pamięci.

Następnie ruszymy w stronę wybrzeża i Kure – niewielkiego miejsca, gdzie czeka na nas jeden z najbardziej smakowitych momentów całej wyprawy. Zajrzymy na lokalny targ i spróbujemy katsuo tataki – świeżego bonito, które jest charakterystyczne dla regionu Kochi. Ryba opalana nad żywym ogniem, pachnąca dymem, lekko przypieczona z zewnątrz i delikatna w środku – to będzie nie tylko lunch, ale prawdziwe kulinarne doświadczenie Shikoku.

Po dniu pełnym drogi, rzeki, świątyni, herbaty i ognia ruszymy do naszego kolejnego domu z dużą przestrzenią, tatami i atmosferą bardziej „domu w japońskiej prowincji” Z werandy można patrzeć na zadbany ogród z sosnami, a z piętra na bambusowy zagajnik. Dom ma ponad 150 m², więc po intensywnych dniach podróży będzie wreszcie przestrzeń, żeby naprawdę zwolnić, usiąść razem i poczuć się trochę tak, jakbyśmy na chwilę zamieszkały na Shikoku. A najlepsze jest to, że zaledwie kilka minut stąd znajduje się lokalny onsen – dlatego wieczór możemy zakończyć dokładnie tak, jak powinno się kończyć dzień na Shikoku - gorącą kąpielą, spokojem i powrotem do naszego japońskiego domu.

Rano żegnamy nasz japoński dom i ruszamy do Kochi – miejsca, w którym rozpoczęła się nasza podróż po Shikoku. To będzie nasz ostatni pełny dzień na wyspie, dlatego nie chcę przeładowywać go kolejnymi obowiązkowymi punktami. Po kilkunastu dniach wspólnej podróży zostawiamy sobie przede wszystkim przestrzeń na spokojne zakończenie tej przygody.

Dla chętnych będzie jeszcze okazja zobaczyć Kochi-jō, jeden z najciekawszych i najlepiej zachowanych zamków Japonii. A jeśli zamek nie będzie już naszym priorytetem – nic nie szkodzi. Kochi będzie idealnym miejscem na ostatnie zakupy, japońskie słodycze, lokalne produkty, kosmetyki, ceramikę i wszystkie te rzeczy, które przez ostatnie dni oglądałyśmy z myślą: „Może kupię to później…” Będzie też czas na spokojne włóczenie się po mieście, ostatnią kawę, coś dobrego do jedzenia i po prostu nacieszenie się Japonią bez patrzenia na zegarek. Każda z nas może tego dnia zrobić coś innego – jedna pójść do zamku, druga ruszyć na zakupy, a trzecia znaleźć sobie spokojną kawiarnię i jeszcze przez chwilę pobyć w tym niezwykłym kraju.

Wieczorem meldujemy się w naszym hotelu w centrum Kochi. To już ostatnia noc naszej wyprawy na Shikoku. Nad ranem ruszamy na lotnisko i zaczynamy podróż do Polski – z plecakami pełnymi pamiątek i głowami pełnymi wspomnień.